2026-жылы “Кыргызфарма” мамлекеттик ишканасы дары-дармектерди жана медициналык буюмдарды борборлоштурулган түрдө сатып алууга багытталган ири масштабдуу реформаны ишке ашырууну улантат. Негизги максат – маанилүү дары-дармектердин жетишсиздигин жоюу жана Кыргызстан элинин дары-дармектерге жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу.
Реформанын негизги этаптары
2026-жылы “Кыргызфарма” дары-дармектерди борборлоштурулган түрдө сатып алууну баштаганын жарыялап, жеткирүүчүлөрдөн баа сунуштарын кабыл алууну баштаган. Бул процесс үч этапты камтыйт:
Бааларды мониторингдөө – 2026-жылдын 15-январына чейин сунуштарды чогултуу.
Сатып алуу процессин мамлекеттик платформада жарыялоо.
Белгиленген эрежелерге ылайык жеңүүчүнү аныктоо.
Бул ыкма сатып алуулардын ачык-айкындуулугун жана натыйжалуулугун жогорулатат, ошондой эле бюджет жана калк үчүн дары-дармектердин баасын төмөндөтөт.
Каржылоо жана кыйынчылыктар
Каржылоонун олуттуу өсүшүнө карабастан (2025-жылы ар кандай программаларга 5,7 миллиард сомдон ашык бөлүнгөн), компания жүгүртүү каражаттарынын жетишсиздигине туш болууда. Иш жүзүндө “Кыргызфарма” болжол менен 800 миллион сом менен калууда, бул тендерлерди жана жеткирүүчүлөргө төлөмдөрдү өз убагында өткөрүүнү кыйындатат. Негизги көйгөйлөр:
– Алдын ала төлөө механизминин жоктугу;
– Каражаттардын түшүүсүндөгү үзгүлтүккө учуроолор;
– Шашылыш сатып алуулар үчүн каражаттын жетишсиздиги.
Бул маселелерди чечүү үчүн эл аралык фонддор жана чет элдик өндүрүүчүлөр менен кийинки төлөмгө жана жеңилдетилген каржылоого өтүү боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп жатат.
Жыйынтыктар жана келечек
Акыркы эки жылда “Кыргызфарма” аркылуу буйрутмалардын көлөмү дээрлик алты эсеге көбөйдү. Чет элдик өндүрүүчүлөрдөн түз сатып алуулардын аркасында бюджет болжол менен 500 миллион сомду үнөмдөп, бир катар маанилүү дары-дармектердин жетишсиздигин жоюп, продукциянын ассортиментин 556 аталышка чейин кеңейтти. Мамлекеттик “Эл Аман” дарыканаларынын токсон экиси ачылды, алар дары-дармектердин баасын жеке тармактардыкына караганда 20% төмөн сунушташты.
“Кыргызфарма” тарабынан ишке ашырылган борборлоштурулган сатып алуу стратегиясы туруктуу жана заманбап дары-дармек менен камсыздоо системасын түзүүгө багытталган. Каржылык жана уюштуруучулук кыйынчылыктарга карабастан, компания өлкөнүн бардык тургундары үчүн дары-дармектерге жетүүнү жакшыртууну улантууда, бул улуттун ден соолугуна маанилүү салым болуп саналат.
Маалымат булактары:
https://who.ca-news.org/file:368753
https://www.katrenstyle.ru/articles/blog/kakie_normativnye_izmeneniya_prinyes_farmatsevtam_pervyy_mesyats_novogo_goda